Almancada Dativ Hâli

1. Giriş

Dativ, çoğu zaman bir şeyin verildiği, söylendiği, getirildiği, gösterildiği ya da yardım edilen kişiyi veya şeyi gösteren hâldir.

wem? — kime?

Ich gebe dem Freund den Kopfhörer. — Arkadaşa kulaklığı veriyorum.

Burada dem Freund Dativ hâlindedir, çünkü nesnenin verildiği kişiyi gösterir.

2. Temel kural

Dativ hâlinde artikeller, işaret zamirleri, iyelik belirleyicileri ve bazen ismin biçimi değişir.

Tekilde Dativ biçimleri

CinsiyetBelirsiz artikelBelirli artikelİşaret zamiriİyelik belirleyicisi
erileinem Freunddem Freunddiesem Freundmeinem Freund
dişileiner Tanteder Tantedieser Tantemeiner Tante
nötreinem Kinddem Kinddiesem Kindmeinem Kind

3. Çoğulda Dativ

Çoğulda Dativ hâlinde isim çoğu zaman -n veya -en eki alır. Belirli artikel de die yerine den olur.

Artikelsiz biçimBelirli artikelİşaret zamiriİyelik belirleyicisi
Freundenden Freundendiesen Freundenmeinen Freunden
Tantenden Tantendiesen Tantendeinen Tanten
Kindernden Kinderndiesen Kindernseinen Kindern

Önemli: Çoğul biçim zaten -s ile bitiyorsa genellikle ek bir -n getirilmez.

TekilÇoğulDativ çoğul
das Hoteldie Hotelsden Hotels
das Kinodie Kinosden Kinos

4. Eril isimlerde özel bir grup

Bazı eril isimler yalnızca Dativ'te değil, Akkusativ'te de -n veya -en alır. Bu gruba n-Deklination denir; tam çekimde ek çoğu zaman Genitiv'te de görülür.

NominativDativ
ein Studenteinem Studenten
ein Herreinem Herrn
ein Menscheinem Menschen
ein Kollegeeinem Kollegen

5. Dativ'te sıfatlar

İsimden önce artikel, işaret sözcüğü veya iyelik belirleyicisi varsa sıfat Dativ'te genellikle -en eki alır.

Cinsiyet / sayıÖrnek
erileinem neuen Freund
dişileiner alten Tante
nötreinem kleinen Kind
çoğulkleinen Kindern

6. Dativ'te kişi zamirleri

Kişi zamirlerinin Dativ'te özel biçimleri vardır. Bu biçimleri ayrıca ezberlemek gerekir.

NominativDativ
ichmir
dudir
erihm
sieihr
esihm
wiruns
ihreuch
sieihnen
SieIhnen

7. Dativ isteyen fiiller

Bazı fiiller Dativ tamamlayıcısı ister. geben, bringen, zeigen ve sagen gibi fiillerde çoğu zaman bir de Akkusativ nesnesi bulunur: kime? ne?

Önemli Dativ fiilleri

FiilAnlam
gebenvermek
helfenyardım etmek
dankenteşekkür etmek
schreibenyazmak
sagensöylemek
zeigengöstermek
bringengetirmek

8. Aynı cümlede Dativ ve Akkusativ

Bir cümlede iki tamamlayıcı olabilir. Dativ kime? sorusunu, Akkusativ ise neyi? sorusunu cevaplar.

Ich gebe dem Freund den Kopfhörer. — Arkadaşa kulaklığı veriyorum.

9. Hatırlanması gerekenler