Zamir Zarfları ve Yan Cümleler

1. Giriş

Almancada birçok fiil belirli bir edatla kullanılır.

• warten auf - bir şeyi beklemek
• sprechen über - bir şey hakkında konuşmak
• sich interessieren für - bir şeyle ilgilenmek

Bir nesne, durum veya soyut kavram hakkında soru sormak gerektiğinde Almancada çoğu zaman zamir zarfı kullanılır.

Zamir zarfı, zamir benzeri bir bölüm ile edatı birleştirir.

2. Soru zamir zarfları

Soru zamir zarfları sorularda kullanılır.

Şöyle oluşurlar:

Edat sesli harfle başlıyorsa genellikle araya r gelir:

Örnekler

• Worüber sprechen sie? - Ne hakkında konuşuyorlar?
• Worauf wartest du? - Neyi bekliyorsun?
• Womit beginnt der Unterricht? - Ders neyle başlıyor?
• Wofür interessierst du dich? - Neyle ilgileniyorsun?

3. Gösterme zamir zarfları

Gösterme zamir zarfları bir nesneye, duruma, eyleme veya düşünceye gönderme yapar.

Şöyle oluşurlar:

Örnekler

• Sie sprechen darüber. - Bunun hakkında konuşuyorlar.
• Ich warte darauf. - Onu bekliyorum.
• Er interessiert sich dafür. - Bununla ilgileniyor.
• Wir beginnen damit. - Bununla başlıyoruz.

4. Önemli kural: kişiler için kullanılmaz

Zamir zarfları normalde nesnelere, eylemlere, durumlara ve soyut kavramlara gönderme yapar.

Kişiler için edatla birlikte zamir veya soru sözcüğü kullanılır.

Başka örnekler

• Worauf hofft sie? - Neyi umut ediyor?
• Sie hofft darauf. - Bunu umut ediyor.
• Auf wen wartet sie? - Kimi bekliyor?
• Sie wartet auf ihn. - Onu bekliyor.

5. Sabit edatlı fiiller

Bazı Almanca fiiller sık sık belirli bir edatla kullanılır. Bu edatı fiille birlikte öğrenmek gerekir.

auf ile fiiller

• Ich warte auf deine Antwort. - Cevabını bekliyorum.
• Worauf wartest du? - Neyi bekliyorsun?
• Ich warte darauf. - Onu bekliyorum.

über ile fiiller

• Wir sprechen über Kunst. - Sanat hakkında konuşuyoruz.
• Worüber sprechen wir? - Ne hakkında konuşuyoruz?
• Wir sprechen darüber. - Bunun hakkında konuşuyoruz.

mit ile fiiller

• Er beschäftigt sich mit Musik. - Müzikle uğraşıyor.
• Womit beschäftigt er sich? - Neyle uğraşıyor?
• Er beschäftigt sich damit. - Bununla uğraşıyor.

an ile fiiller

• Sie denkt an das Problem. - Problemi düşünüyor.
• Woran denkt sie? - Neyi düşünüyor?
• Sie denkt daran. - Bunu düşünüyor.

von ile fiiller

• Der Erfolg hängt von der Arbeit ab. - Başarı çalışmaya bağlıdır.
• Wovon hängt der Erfolg ab? - Başarı neye bağlıdır?
• Er hängt davon ab. - Buna bağlıdır.

für ile fiiller

• Ich interessiere mich für Geschichte. - Tarihle ilgileniyorum.
• Wofür interessierst du dich? - Neyle ilgileniyorsun?
• Ich interessiere mich dafür. - Bununla ilgileniyorum.

6. Yan cümlelerde zamir zarfları

Soru biçimleri worauf, worüber, womit, woran, wofür, wovon, wovor bir yan cümleyi başlatabilir.

Bu durumda soru sözcüğü veya ilgi sözcüğü gibi görev yaparlar.

• Erzähl mir, worauf du so stark reagierst. - Bana neye bu kadar güçlü tepki verdiğini anlat.
• Ich weiß nicht, worüber sie lachen. - Neye güldüklerini bilmiyorum.
• Darf ich fragen, womit er sich beschäftigt? - Neyle uğraştığını sorabilir miyim?
• Sag mir, woran du arbeitest. - Bana ne üzerinde çalıştığını söyle.
• Ich möchte wissen, wofür du dich interessierst. - Neyle ilgilendiğini bilmek istiyorum.
• Er versteht nicht, wovon du träumst. - Ne hayal ettiğini anlamıyor.

Bu tür yan cümlelerde çekimli fiil normalde cümlenin sonunda yer alır.

• Ich weiß nicht, worüber sie sprechen. - Ne hakkında konuştuklarını bilmiyorum.

sie sprechen yan cümlede worüber sie sprechen olur. sprechen biçimi sona gider.

7. Sınırlandırıcı yan cümleler

Sınırlandırıcı yan cümleler, ana cümlenin içeriğinin hangi ölçüde geçerli olduğunu açıklar.

Şu bağlaçlarla başlarlar:

• Soweit ich weiß, ist diese Information richtig. - Bildiğim kadarıyla bu bilgi doğru.
• Soviel ich weiß, war er gestern nicht da. - Bildiğim kadarıyla dün orada değildi.
• Wir helfen dir, sofern es möglich ist. - Mümkünse sana yardım ederiz.

Bu cümlelerde de çekimli fiil yan cümlenin sonunda durur.

• Soweit ich weiß, kommt er morgen. - Bildiğim kadarıyla yarın geliyor.

8. Karşıtlık bildiren yan cümleler

Karşıtlık bildiren yan cümleler, ana cümledeki eylemi engellemeyen bir durumu belirtir.

Şu bağlaçlarla başlarlar:

• Obwohl er müde ist, arbeitet er weiter. - Yorgun olmasına rağmen çalışmaya devam ediyor.
• Obgleich das Wetter schlecht war, gingen wir spazieren. - Hava kötü olmasına rağmen yürüyüşe çıktık.
• Obschon sie wenig Zeit hatte, half sie uns. - Az zamanı olmasına rağmen bize yardım etti.

obwohl, obgleich, obschon sonra çekimli fiil yan cümlenin sonunda yer alır.

• Obwohl er sich nicht gut fühlte, störte er uns nicht. - Kendini iyi hissetmemesine rağmen bizi rahatsız etmedi.

9. Hatırlanması gerekenler

Zamir zarfları zamir benzeri bir parça ile edatı birleştirir.

wo(r)- ile biçimler sorularda ve yan cümlelerde kullanılır.

da(r)- ile biçimler bilinen bir nesneye, duruma veya düşünceye gönderme yapar.

Edat sesli harfle başlıyorsa r ortaya çıkar:

• wo + r + auf = worauf
• da + r + auf = darauf

Zamir zarfları normalde kişiler için kullanılmaz.

Kişiler için edatla birlikte zamir veya soru sözcüğü kullanılır:

• Worüber sprichst du? - Ne hakkında konuşuyorsun?
• Über wen sprichst du? - Kimin hakkında konuşuyorsun?

Edatlı fiilleri kalıp olarak öğrenmek gerekir:

• warten auf - bir şeyi beklemek
• sprechen über - bir şey hakkında konuşmak
• sich interessieren für - bir şeyle ilgilenmek

worauf, worüber, womit, soweit veya obwohl ile yan cümlelerde çekimli fiil normalde cümlenin sonunda durur.