1. Giriş
Perfekt, Almancada geçmiş zaman biçimlerinden biridir.
Bir eylemin artık gerçekleşmiş olduğunu söylemek istediğimizde çok sık kullanılır.
- Ich bin gekommen. - Geldim.
- Sie hat den Artikel gelesen. - Makaleyi okudu.
Perfekt iki bölümden oluşur:
| Bölüm | Bu nedir? |
|---|---|
| haben / sein | çekimli yardımcı fiil |
| Partizip II | ana fiilin geçmiş zaman ortaç biçimi |
2. Temel kural
Perfekt şu şemayla kurulur:
| Özne | haben / sein | diğer sözcükler | Partizip II |
|---|---|---|---|
| Ich | bin | nach Hause | gekommen. |
| Er | hat | den Text | gelesen. |
Basit bir haber cümlesinde çekimli fiil ikinci sırada yer alır.
Partizip II cümlenin sonunda durur.
- Ich bin gestern gekommen. - Dün geldim.
- Er hat diesen Artikel gelesen. - Bu makaleyi okudu.
3. sein ile Perfekt
Birçok hareket fiili, durum değişikliği bildiren fiil ve kalma ya da bulunma anlamı taşıyan bazı fiiller Perfekt'i sein ile kurar.
sein ile kullanılan fiillere örnekler
| Infinitiv | Partizip II |
|---|---|
| kommen | gekommen |
| gehen | gegangen |
| fahren | gefahren |
| bleiben | geblieben |
| fallen | gefallen |
| aufstehen | aufgestanden |
| sein | gewesen |
| werden | geworden |
| reisen | gereist |
Perfekt çekimi
| Kişi | Biçim |
|---|---|
| ich | bin gekommen |
| du | bist gekommen |
| er / sie / es | ist gekommen |
| wir | sind gekommen |
| ihr | seid gekommen |
| sie / Sie | sind gekommen |
- Ich bin nach Hause gekommen. - Eve geldim.
- Wir sind nach Berlin gefahren. - Berlin'e gittik.
- Der Frühling ist noch nicht gekommen. - Bahar henüz gelmedi.
4. haben ile Perfekt
Fiillerin çoğu Perfekt'i haben ile kurar.
haben özellikle nesnesi olan fiillerle sık kullanılır.
Örnekler
| Infinitiv | Partizip II |
|---|---|
| lesen | gelesen |
| machen | gemacht |
| arbeiten | gearbeitet |
| antworten | geantwortet |
| lernen | gelernt |
| helfen | geholfen |
| bringen | gebracht |
| denken | gedacht |
Perfekt çekimi
| Kişi | Biçim |
|---|---|
| ich | habe gelesen |
| du | hast gelesen |
| er / sie / es | hat gelesen |
| wir | haben gelesen |
| ihr | habt gelesen |
| sie / Sie | haben gelesen |
- Ich habe den Text gelesen. - Metni okudum.
- Sie hat ihm geholfen. - Ona yardım etti.
- Er hat diesen Artikel nicht gelesen. - Bu makaleyi okumadı.
5. Partizip II: oluşum
Partizip II, Perfekt'te kullanılan ana fiil biçimidir.
Zayıf fiillerde Partizip II genellikle şöyle kurulur:
| ge- | fiil kökü | -t / -et |
|---|---|---|
| ge- | lern | -t |
| ge- | arbeit | -et |
Zayıf fiil örnekleri
| Infinitiv | Partizip II |
|---|---|
| lernen | gelernt |
| machen | gemacht |
| arbeiten | gearbeitet |
| antworten | geantwortet |
- Ich habe Deutsch gelernt. - Almanca öğrendim.
- Sie hat viel gearbeitet. - Çok çalıştı.
Güçlü fiillerde Partizip II çoğu zaman ge- ve -en ekiyle kurulur. Kök ünlüsü değişebilir.
Güçlü fiil örnekleri
| Infinitiv | Partizip II |
|---|---|
| geben | gegeben |
| essen | gegessen |
| sehen | gesehen |
| sitzen | gesessen |
| nehmen | genommen |
| sprechen | gesprochen |
| helfen | geholfen |
| gehen | gegangen |
| schlafen | geschlafen |
| tragen | getragen |
- Er hat gut geschlafen. - İyi uyudu.
- Wir haben mit dem Lehrer gesprochen. - Öğretmenle konuştuk.
- Sie hat das Buch genommen. - Kitabı aldı.
6. Ayrılabilen önekli fiiller
Ayrılabilen önekli fiillerde ge-, önek ile fiil kökü arasına girer.
| Infinitiv | Partizip II |
|---|---|
| anrufen | angerufen |
| aufstehen | aufgestanden |
| mitbringen | mitgebracht |
- Sie hat mich gestern angerufen. - Dün beni aradı.
- Er ist früh aufgestanden. - Erken kalktı.
- Wir haben ein Geschenk mitgebracht. - Yanımızda bir hediye getirdik.
7. Yan cümlede kelime dizilişi
Yan cümlede yardımcı fiil haben veya sein normalde sonda yer alır.
| Ana cümle | Yan cümle |
|---|---|
| Er ist gekommen. | dass er gekommen ist |
| Sie hat gelesen. | dass sie gelesen hat |
- Sie sagte, dass er gerade nach Hause gekommen ist. - Onun az önce eve geldiğini söyledi.
- Ich weiß, dass sie den Text gelesen hat. - Metni okuduğunu biliyorum.
- Es ist klar, dass der Frühling noch nicht gekommen ist. - Baharın henüz gelmediği açık.
8. Perfekt'te modal fiiller
Modal fiillerin Partizip II biçimi olabilir.
| Infinitiv | Partizip II |
|---|---|
| müssen | gemusst |
| dürfen | gedurft |
| können | gekonnt |
| mögen | gemocht |
Ancak günlük konuşmada modal fiiller için geçmiş zamanda çoğu zaman başka biçimler seçilir. Bu nedenle modal fiillerle Perfekt daha az görülür.
- Er hat das nicht gekonnt. - Bunu yapamadı.
- Sie hat das nicht gemocht. - Bunu sevmedi.
Modal fiil ikinci bir infinitiv ile kullanıldığında, Perfekt'te çoğu zaman Ersatzinfinitiv kullanılır. Cümlenin sonunda iki infinitiv bulunur.
- Er hat nicht kommen können. - Gelemedi.
- Sie hat arbeiten müssen. - Çalışmak zorunda kaldı.
9. Perfekt ve Präteritum
Perfekt kısa bildirimlerde, sorularda ve konuşmalarda sık kullanılır.
- Bist du gekommen? - Geldin mi?
- Ich habe den Brief geschrieben. - Mektubu yazdım.
Präteritum anlatılarda, hikayelerde ve yazılı metinlerde sık kullanılır.
| Perfekt | Präteritum |
|---|---|
| sıkça bildirim ve diyalogda | sıkça anlatı ve hikayede |
| eylem artık gerçekleşmiştir | eylem geçmiş bir anlatının parçası olarak verilir |
| sonuç veya tamamlanmışlık önemlidir | anlatının akışı önemlidir |
Bazı fiiller Präteritum'da çok sık kullanılır. Bunlara sein, haben ve modal fiiller dahildir.
- Ich war zu Hause. - Evdeydim.
- Er hatte keine Zeit. - Zamanı yoktu.
- Sie konnte nicht kommen. - Gelemedi.
10. Hatırlanması gerekenler
- Perfekt iki bölümden oluşur: haben / sein + Partizip II.
- Basit cümlede haben veya sein ikinci sırada yer alır.
- Partizip II cümlenin sonunda durur.
- Ich habe den Text gelesen. - Metni okudum.
- Ich bin nach Hause gekommen. - Eve geldim.
- Hareket ve durum değişikliği fiilleri çoğu zaman sein ile kullanılır.
- Diğer fiillerin çoğu haben ile kullanılır.
- Ayrılabilen önekli fiillerde ge-, önek ile kök arasına girer: anrufen - angerufen, aufstehen - aufgestanden.
- Yan cümlede yardımcı fiil sonda durur: dass er gekommen ist, dass sie gelesen hat.